Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter

Dit jaar is het precies vijftig jaar geleden dat de eerste bewoners de Bijlmermeer, beter bekend als de Bijlmer, betrokken. Met torenhoge verwachtingen was deze wijk gebouwd, dit zou de stad van de toekomst worden. De Bijlmer is de grootste, geheel geplande wijk van Nederland. Over alles wat je ziet in Amsterdam-Zuidoost is nagedacht. Waar steden en buurten meestal, net als het menselijk lichaam, langzaam groeien en uitdijen, is de Bijlmer direct vanaf de tekentafel gebouwd. Als een soort monster van Frankenstein met goede bedoelingen door mensen gefabriceerd en daarna tot leven gewekt.

Op de tekentafel was de Bijlmer een ‘ideale stad’ met veel licht, lucht en ruimte voor alle bewoners. Gebaseerd op de modernistische ideeën van het functionalisme waren alle verschillende functies, zoals wonen, werken, verkeer en recreatie, gescheiden. De wegen waren verhoogd zodat je als fietser of wandelaar geen auto hoefde tegen te komen. Er waren grote parken en veel groen tussen de flats waar men kon recreëren. Als oplossing voor de naoorlogse woningnood in Amsterdam bestond de Bijlmer voornamelijk uit enorme, tien verdiepingen hoge flats. Men kon wonen in ruim opgezette appartementen met grote balkons. De planners van de Bijlmer waren gek op zonlicht; wie zon in zijn huis zou hebben was een gelukkig mens. Met, voor die tijd, flitsende filmpjes en een kekke slogan (‘Er zingt een nachtegaal in de Bijlmer’) werd de Bijlmer onder Amsterdammers gepromoot.

Het zou een kunstloze stad worden. De Bijlmer was immers zo bijzonder dat het een kunstwerk op zichzelf zou zijn. Kunstwerken in de openbare ruimte zouden daar alleen maar aan afdoen. Men had geen kunst ‘nodig’ om van deze wijk te kunnen genieten. Maar we gaan een kunstroute fietsen, zul je nu denken. Hoe kan dat in een kunstloze stad?
Zoals je weet zijn de bovenstaande verwachtingen allesbehalve ingelost. De Bijlmer is niet de stad van de toekomst geworden zoals gepland. De wijk heeft juist jarenlang bekendgestaan om haar onveiligheid, criminaliteit en veel drugsoverlast.

Veel van de eerste bewoners trokken snel weg vanwege het gebrek aan faciliteiten en de slechte bereikbaarheid. Ook voelden zij zich niet prettig tussen de hoge flats en onveilig in de grote stukken groen. Een woning met veel zonlicht bleek niet voldoende. Daarna betrokken voornamelijk armere gezinnen en migranten de flats. Ook het discriminerende woonbeleid van de gemeente Amsterdam tot 1979 dwong veel Surinaamse Nederlanders zich in Zuidoost te vestigen. In het straatbeeld van dit stadsdeel, maar ook in de kunstwerken is duidelijk zichtbaar dat Nederland en Suriname een geschiedenis delen.

Ondertussen is de Bijlmer niet alleen de grootste geplande wijk van Nederland, ook is het een van de grootste stedelijke vernieuwingsprojecten. De afgelopen twintig jaar is de Bijlmermeer op de schop gegaan en getransformeerd tot Zuidoost. Vandaag de dag is het in plaats van een kunstloze stad een van de stadsdelen met de grootste dichtheid openbare kunst. Al snel nadat de eerste bewoners de flats betraden ontstond er namelijk vraag naar kunst. Maar wat zegt dat precies over kunst in de openbare ruimte? Heeft men kunst nodig? En waarom dan precies?
In deze route zullen we die vragen gaan onderzoeken. Door de verschillende kunstwerken zullen we de verhalen van Zuidoost en de Bijlmer leren kennen. Vijftig jaar Bijlmer: van de kunstloze stad van de toekomst op de tekentafel naar de probleemwijk in de jaren ’70 en ’80, en van de stedelijke vernieuwing in de jaren ’90 tot de gentrificatie van nu.

Agenda

december