Public Art. Amsterdam

Agenda

Ontmoetingsplaats 21ste eeuw

Figuren en Vuur

Ladders

Krijger

Vruchtbaarheid

Totempaal

Mensen op strand met parasol

Monument voor de Vrede

Aardewerk

Zwerm

Blauwe Boog

Jongen met Haan

Papieren Vliegtuigpijl

Schaapjes

Senza Parole

Vleugelvormen

Zonder moeite niets (Het Sieraad)

Herdenkingsmonument voor slachtoffers Tweede Wereldoorlog

De Wending 666/999

Vriendschapsbanden

Boegbeeld

Ankh

Het Molecularium

Vierwindstrekenbrug

Zonder titel (hekwerk poort)

Home is where the heart is: de potkachel

Kunstverkeersborden

Ballonnen

Silhouetten

Muurschildering 50 jaar Molenwijk

Woezels

Flyways

Ontmoetingsplaats

Zilveren Manen

Poort van Nieuwendam

BOLD TOREN BOUWMATERIALEN

Live tour Schrijvers en de Stad: Rashid Novaire

>> Speciale editie<< Live tour Schrijvers en de Stad: Fiep van Bodegom

Live tour met Schrijvers en de Stad: Alma Mathijsen

Schrijvers en de Stad: Chris Keulemans en Massih Hutak

Schip van Slebos

How to Kill a Tree, Edward Clydesdale Thomson

Walid Siti – Framer Framed

Sunday Seminar Pay Attention Please! curating the city

Officiële opening Pay Attention Please!

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

Ferrotopia – Stichting NDSM-werf

The First Turk Immigrant or The Nameless Heroes of The Revolution – Framer Framed

Johann Arens – Findings on Palpation (Extended Matter IV) – P/////AKT

Amsterdam Magisch Centrum Kunst en tegencultuur 1967-1970 – Stedelijk Museum Amsterdam

Strike A Pose – Framer Framed

Monument for the White Cube

Monuments to the Unsung – Framer Framed

GET LOST – art route, diverse kunstenaars

Silent Scream – Framer Framed

Ode aan de Bijlmer – CBK Zuidoost

De Appel

Untitled (You Don’t Have To Be Here) 

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

Mijn Kunst 2018 – CBK Zuidoost

Anastasis / ἀνάστασις – Oude Kerk

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

Untitled (You Don’t Have To Be Here) – De Appel

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

We Should Have a Conversation (2018) – De Appel

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

wild care, tame neglect – Frankendael Foundation

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

Stichting NDSM – werf

Kunstroute Osdorp

  • permanent
  • toegankelijk

Laten we beginnen met het ontkrachten van een aantal mythen over de totempaal:

1. Oorspronkelijk komen totempalen uit het noordwesten van Noord-Amerika, het gebied dat nu de westkust van Canada is. Het bekende beeld uit spaghettiwesterns van aasgieren die boven een totempaal cirkelen te midden van een woestijngebied is dus niet bijzonder accuraat.

2. De oudste exemplaren dateren van omstreeks 1800, maar is het is de vraag of dit ook de eerste exemplaren zijn, aangezien totempalen altijd…

3. … van hout zijn. Anders dan pijlpunten van duizend jaren oud, zijn deze palen minder goed bestand tegen de tand des tijds. Ze werden niet onderhouden met houtrotvullers en afbijtmiddelen. Als een totempaal dreigde om te vallen of een gevaar werd voor omstanders, dan werd de paal simpelweg omgehakt.

4. Oorspronkelijk was een totempaal een versierde balk die onderdeel was van een constructie van een onderkomen. Pas later werd de totempaal als een los element in de nederzetting geplaatst.

5. Een totempaal ‘lees’ je van onder naar boven. De beelden onderaan – op ooghoogte – werden als meest prominent gezien. Helemaal bovenaan werd er vaak een fabeldier zoals een dondervogel of een feniks getoond, een die de ziel vertegenwoordigt van de clan indianen die de totempaal heeft vervaardigd.

Met deze informatie in het achterhoofd kunnen we goed naar de bronzen totempaal van Aert Rietbroek kijken. Is het wel een totempaal? Het werk is niet van hout. Het is niet te ‘lezen’. Het is niet groot (zelfs de sokkel kan niet verhullen dat het een klein exemplaar is) en de abstracte totempaal verschaft de kijker geen extra informatie over naburige bewoners. Ondanks het feit dat de naam van dit kunstwerk ‘Totempaal’ is, toont deze opsomming aan dat het twijfelachtig is dat we te maken hebben met een echte totempaal.

In 1966 kreeg Aert Rietbroek de opdracht een werk te maken voor de Professor Johanna Westerdijkschool, gelegen in Osdorp. Rietbroek maakte eerst een studie van hout en op basis daarvan werd het bronzen beeld vervaardigd. De school bestaat inmiddels niet meer, het terrein is op de schop gegaan en in die periode is het beeld van Rietbroek op onzorgvuldige wijze in een depot geplaatst. Onzorgvuldig omdat de naam van de maker en de titel van het kunstwerk niet zijn gearchiveerd. Dit resulteerde in 2007 tot een oproep van stadsdeel Nieuw-West: ‘Osdorps kunstwerk zoekt identiteit’. Na speurwerk van een doortastende NRC journalist, kwam het verlossende antwoord van de vrouw van Aert Rietbroek, hij was zelf inmiddels overleden. Het houten zusterbeeld – dat qua vorm als twee druppels water op het bronzen beeld lijkt – stond al die tijd bij haar in huis.

Het beeld werd gerestaureerd en staat sinds 2007 op de Osdorperban. Of we hier nou met een totempaal te maken hebben of niet, er huist duidelijk een feniks in het brons, een feniks die het beeld heeft laten herrijzen en het sinds 1966 aan Osdorp verbindt.

Beluister ook de podcastaflevering over dit kunstwerk, en laat je meeslepen door de boeiende verhalen achter de werken van kunstroute Osdorp. In de podcast luister je naar gesprekken tussen schrijver en onderzoeker van deze route, Willem Sjoerd van Vliet, en kunsthistoricus Sietske Roorda.

Agenda

october