Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter
  • permanent
  • toegankelijk

Dat Amsterdam-Noord ingrijpend aan het veranderen is zie je zodra je van het pontje stapt. Waar ooit de galgen ‘kijk uit!’ riepen en de kraaien pikten van de hangende lijken, wat de oude naam Volewijck (Vogelwijk) mogelijk verklaart, staat nu de A’DAM Toren. Voor 12,50 euro kun je de lift omhoog nemen voor een adembenemend vogelvluchtperspectief op het Amsterdam van de 21ste eeuw. Pal ernaast staat het EYE Filmmuseum, een hedendaags architectonisch juweel dat zo veel dynamiek uitstraalt dat het nooit helemaal stil lijkt te staan, net als het IJ. Achter deze twee gebouwen staat This Is Holland, een recent geopende vijfdimensionale attractie die je onderdompelt in luchtbeelden van markante locaties in Nederland. Na de jaren ‘60 is langzaamaan het proces begonnen waarbij de scheepswerven en oude industrie plaatsmaakten voor woonwijken en kantoorruimtes, vanuit Amsterdam-Noord heb je immers een magistraal uitzicht op Amsterdam.

En de bewoners van het gebied ten noorden van het IJ? Een stadsdeelvoorzitter noemde Amsterdam-Noord rond het millennium nog het ‘afvoerputje’ van de stad. Ook na het neerhalen van de galgen bleef het stadsdeel nog lang de dumpplek voor alles wat aan de overkant als ongewenst werd ervaren. Dat blijkt onder andere uit het verhaal van Asterdorp, dat in 1927 werd gebouwd in de Buiksloterham. Het was een ommuurd terrein met één poort, waar minder dan honderd jaar geleden de ‘ontoelaatbare gezinnen’ van Amsterdam werden geplaatst, met de bedoeling om de arme gezinnen van werklozen en alleenstaanden te heropvoeden, de ‘onmaatschappelijken’ binnen een jaar ‘maatschappelijk’ te maken. Het doel was om het centrum van de stad – veel van deze gezinnen kwamen uit de Jordaan – op te schonen en deze mensen opnieuw op te voeden.

De zware industrie die aan de zuidkant van het IJ te veel ruimte-, geluids- en stankoverlast gaf, van petrochemie (Shell en Ketjen) tot olie- en vetverwerking, deed het erg goed in Amsterdam-Noord. De mensen die er kwamen te werken staken eerst nog dagelijks met de pontjes het IJ over. Maar met het aanbreken van de jaren ‘20 bouwde de gemeente de eerste wijken speciaal bedoeld voor deze arbeiders, de zogenaamde tuindorpen. Deze werden ontworpen naar Brits model. In Groot-Brittannië, waar al in de achttiende eeuw de industrialisatie was begonnen, waren stadsplanologen na decennia van stedelijke krapte en gebrek aan hygiëne tot het inzicht gekomen dat de fabrieken niet midden in, maar aan de randen van de stad moesten staan. Nieuwe woonwijken, direct om de fabrieken heen, met veel laagbouw en veel groen zouden daarbij het ideale tegenwicht vormen van de zware omstandigheden in de fabriek.

Vanuit deze gedachte ontstonden de Van der Pekbuurt, de Vogelbuurt en Floradorp voor de arbeiders van onder andere de ADM-werf, de NDSM-werf en de fabrieken van Ketjen en Shell. Zo werd tevens de blauwdruk gelegd voor een sociaaleconomische homogeniteit die tot op de dag van vandaag zijn stempel op Amsterdam-Noord drukt.

Agenda

december