Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter
  • permanent
  • toegankelijk

Laat je door de naam niet in de war brengen. Dit Atatürk-monument is opgericht niet voor de politicus en grondlegger van de Turkse republiek Mustafa Kemal Atatürk, maar voor het woonoord Atatürk dat op deze plek heeft gestaan. Het werd in 1966 opgericht voor Turkse gastarbeiders die door de bedrijven Indeco-Coignet en Intervam werden geworven. Een jaar later begon ook de Nederlandse Dok en Scheepsbouw Maatschappij (NDSM) haar gastarbeiders hier onder te brengen. Het woonoord zou functioneren als de bakermat van de Turkse gemeenschap in Nederland.

Het woonoord bestond uit 34 witte houten huisjes, waar acht mannen per wooneenheid konden verblijven. Er heerste sinds de Tweede Wereldoorlog nog altijd woningnood in Nederland. Daarbij voorzag de Nederlandse overheid dat de gastarbeiders op een gegeven moment weer terug naar Turkije zouden willen emigreren. Om die reden gaf de Nederlandse overheid weinig aandacht aan de gastarbeiders. Zo was het aan de gastarbeiders zelf om zich de Nederlandse taal eigen te maken. Daardoor kwamen de mannen nauwelijks buiten het woonoord en functioneerde het als een zelfstandige gemeenschap. Naast slaapkamers en wasvoorzieningen was er een keukengebouw en een recreatie- en gebedsruimte. Op de binnenplaats werd gevoetbald. Er was zelfs een voetbalteam genaamd Ataspor.

In 1974 stopte de Nederlandse overheid met het werven van gastarbeiders. Een paar jaar later werd het voor gastarbeiders eindelijk mogelijk om hun gezinnen te laten overkomen. Hierdoor verhuisden er steeds meer mannen uit het woonoord om met hun gezin elders te gaan wonen. In 1978 werd het woonoord opgeheven en datzelfde jaar werd de NDSM failliet verklaard.

Het is tot op de dag van vandaag onduidelijk wie het iniatief heeft genomen voor het gedenkteken, wie het heeft gemaakt en wanneer het is geplaatst. Het sobere monument, dat bestaat uit witte betonnen wanden rond een grijs centraal plateau en een donkergrijs plakkaat, zou niet misstaan als een gedenkteken voor gesneuvelde soldaten. Op het plakkaat staat zowel in het Turks als in het Nederlands: ‘vrede in huis, vrede in de wereld’, een uitspraak van Atatürk. Zo wordt op plechtige wijze een plek in Nederland herdacht waar ooit een gemeenschap is opgebouwd die nu nog steeds woont, werkt en leeft in Amsterdam en Nederland.

Mocht u informatie hebben over het Atatürk-monument, dan kunt u deze sturen naar info@publicart.amsterdam

Agenda

december