Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter
  • permanent
  • toegankelijk

Toen de destijds nog jonge architect Rem Koolhaas op het voormalige ADM-terrein, waar je nu staat, het plan ontwierp voor een nieuwe wijk, suggereerde hij dat kunstenaar Alfred Eikelenboom een kunstwerk voor de buurt zou maken. Dat Koolhaas koos voor Eikelenboom is niet vreemd. In de jaren ‘80, toen conceptuele kunst alomtegenwoordig was in de kunstwereld, was Eikelenboom nog steeds een voorvechter van vorm en materie. Ook had hij een achtergrond in bouwkunde, maar nog belangrijker was dat Eikelenboom groots durfde te denken over het vormgeven van een utopische maatschappij. Hij liet zich inspireren door kunstenaars als Jakov Tsjernichov, Constant Nieuwenhuijs en Donald Judd.

Deze rode muur is een onderdeel van zijn serie Utopian Models. Met deze reeks waar hij zich vanaf 1969 mee bezighield, maakte de kunstenaar op kleine schaal steden die beter waren dan in werkelijkheid mogelijk was. Toch probeerde hij met kunstwerken in de openbare ruimte deze utopieën werkelijkheid te laten worden, zo ook met deze muur. Wat we duidelijk kunnen zien is dat deze is doorboord met regelmatig geplaatste kieren en gaten. Eikelenboom zelf zag de muur als een barokke tegenreactie op de kubusvormen van het modernisme.

De buurtbewoners waren minder blij met het werk van Eikelenboom en er volgde flink wat protest. Het kunstwerk zou het uitzicht van de bewoners beperken en verpesten, waardoor het de bijnaam ‘de klaagmuur’ kreeg. Het voormalige Praktijkbureau Beeldende Kunstopdrachten dat later zou overgaan in de Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR) organiseerde spoedbijeenkomsten voor de wijk om bewoners te informeren over het kunstwerk. Eikelenboom maakte zelfs een speciale informatiefilm, waarin hij uitlegde dat de muur meer was dan een muur. De bewoners snapten er maar weinig van.
Nu zegt een muur met gaten en kieren erin iets heel anders dan een muur die volledig dicht is. Niet ‘wat hierachter te zien is, is voor jouw ogen niet bedoeld’, maar meer ‘wat, of wie, hierachter te zien is, is enkel voorbestemd aan hij of zij die aandachtig en sensitief genoeg is om het te waar te nemen’.

Ruim dertig jaar later staat het kunstwerk er nog steeds en is het inmiddels omarmd door de buurt. Muren zijn immers een ding in Amsterdam-Noord. Zo is het IJ door ‘Noorderlingen’ decennialang een Berlijnse Muur genoemd, waarmee werd bedoeld dat Amsterdam-Noord en de rest van Amsterdam te weinig verbinding en toegang hadden tot elkaar. Misschien wilde Eikelenboom met deze muur met kieren en gaten, die evenwijdig aan het IJ is geplaatst, wel nieuw leven blazen in deze sinds jaar en dag stroeve, ongelijke, en ongelukkige relatie. Maar de muur kondigt ook de nieuwe tijd aan: het is een herkenbaar signaal van het nieuwe Amsterdam-Noord.

Agenda

december