Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter
  • permanent
  • toegankelijk

‘Machteloosheid’, zo omschrijft kunstenaar Egon Schrama (1947) de sfeer in Amsterdam-Noord in het algemeen, en rond het voormalige ADM-terrein in het bijzonder, zo halverwege de jaren ‘80. De grote ADM (Amsterdamse Droogdok Maatschappij) was finaal failliet. NDSM zong het nog iets langer uit, doordat de gemeente de grond had gekocht en nog een aantal andere kunstgrepen had gedaan. Duizenden mensen werkten er nog, maar ook zij kwamen uiteindelijk allemaal op straat te staan.

Een pensioenfonds mocht het terrein van de ADM opkopen, op voorwaarde dat er sociale huurwoningen zouden worden gebouwd. De nieuw te verrijzen woonwijk, op basis van een plan van de jonge architect Rem Koolhaas, was nog in aanbouw toen Egon Schrama de opdracht kreeg een monument vorm te geven voor wat voor meer dan honderd jaar het middelpunt was geweest van duizenden werkende levens. De kern van de opdracht was om gebruik te maken van materialen die deel van het werk op de werf geweest waren.

In de loods waar het restmateriaal stond, vond Schrama een aantal gebogen ijzeren ‘kolommen’. Het hout heeft hij er zelf aan toegevoegd, als een historische verwijzing naar de begintijd van de werf, toen hout en ijzer nog werden gecombineerd.

Toen het beeld werd onthuld prijkte het in veel kranten op de voorpagina. Dit eerste industriële monument werd namelijk gezien als een ‘teken aan de wand’. Het besef dat de industrie daadwerkelijk en definitief aan het verdwijnen was, drong bij velen toen pas echt door.

In de negentiende eeuw werden hier eiken geplant, op de hellingen van de dijken, zodat ze uit zichzelf met een kromming richting naar de hemel zouden groeien. Op die manier werden massieve spanten gekweekt: veel sterker dan samengestelde exemplaren. Na te zijn volgroeid werden de boomstammen vervolgens twintig tot dertig jaar in het water gelegd om de nerven dicht te laten groeien, zodat het schip eenmaal te water niet zou gaan rotten.

Maar die lange en glorieuze geschiedenis was geen garantie voor de eeuwigheid. De ongekende opschaling en internationalisering die de reusachtige werven in gang hadden gezet, keerden zich uiteindelijk als een boemerang tegen henzelf. Aziatische landen schudden de Europese economische en politieke dominantie van zich af, industrialiseerden en verdrongen langzaam maar zeker met hun lagere arbeidskosten de voormalige Europese overheersers. ‘s Werelds grootste schepen worden vandaag de dag gebouwd in Japan, Zuid-Korea en China.
Als relikwieën van wat is geweest maar niet meer terugkomt, vormen de kolommen van dit monument een soort kerkje van de verloren trots. Een kapel voor de onbekende arbeider.

Agenda

december