Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

FacebookTwitter
  • permanent
  • toegankelijk

De Varkenssluis, brug tussen de Damstraat en de Oude Doelenstraat.

“Ik zocht een gastvrije doorwaadbare plaats
met drie kruisen:
kankerfiets, kuttoerist, keizerskroon
Ik zocht zoals iedereen Amsterdam zoekt
niet als trapgevelnest maar als peper en zuur
niet als inspraakorgaan maar als water en vuur”
Adriaan Jaeggi

De Varkenssluis werd geplaatst om de gracht over te steken, om mensen zich voort te laten bewegen. De brug doet een poging te zijn zoals de filosoof Martin Heidegger beschreef: ‘De brug laat de stroom zijn gang en verschaft tegelijkertijd de stervelingen hun weg, zodat ze van streek naar streek lopen en rijden. Bruggen geleiden op veelvuldige wijze’. Fietsers rijden voetgangers van hun sokken, auto’s rijden stapvoets door de drukte heen. De ruimte voor alle gebruikers is beperkt, ondanks het feit dat in 1958 de brug werd verbreed vanwege de bruiloftsfiles naar het stadhuis. De gracht krijgt misschien een vaarverbod om de voortdurende bootjesstoet te weren.

De brug is een infrastructureel object dat is gepland, ontworpen, geconstrueerd en gerenoveerd, strategisch ontwikkeld door de ‘controlerende macht’. De gemeente creëerde door het bouwwerk te plaatsen een nieuwe formele ruimte. Zoals elke formele ruimte kunnen de gewone mensen op straat zich de ruimte toe-eigenen. Door acties en handelingen creëren de ‘ruimteconsumenten’ voortdurend hun eigen plekken. Ze ondermijnen de intenties van de brug en passen zich voortdurend aan nieuwe inzichten en behoeften aan. Die consumenten werken samen en werken elkaar tegen. Tussen de gestalde fietsen en viseters maken toeristen selfies, stallen taxichauffeurs hun taxi’s en dumpten plaatselijke bedrijven hun afval totdat daar onlangs meer toezicht op kwam.

In de jaren ‘80 had de Varkenssluis de bijnaam Pillenbrug. Het was toen een plek voor een illegale markt in doktersrecepten. Pillengebruikers en de dealers die zich ‘makelaars’ noemden deden hier zaken. Het is een strategische plek, zo’n iets verhoogd plein zonder gevels, een uitzichtpunt bijna. Het ligt lekker in de loop en heeft meer dan genoeg vluchtroutes. Buurtbewoners zagen het anders en vernielden de bankjes waar handelaren rondhingen. Plaatselijke winkeliers huurden ‘afsmijters’ om de pillengebruikers en junks van de bankjes te verwijderen. De gemeente veranderde de ruimte door een viskraam te plaatsen in de hoop een ander soort plek te creëren. Uiteindelijk werd de brug schoongeveegd en verplaatste de handel zich. Vanaf de Nieuwmarkt kon je later met de metro naar de nieuwe pillenmarkt in de Bijlmer.

Er werd in die tijd ook een aantal kunstwerken neergezet. Kunstenaar Martie van der Loo maakte in 1986 zes beelden met Chinese ogen. Geïnspireerd op de Amsterdamse School bestonden ze volledig uit bakstenen met subtiele kleurvariaties. Twee van de mannetjes waren op deze brug geplaatst, de vier ander staan een stukje verderop. De bovenlichamen stonden direct op de stoep, alsof ze uit de straatstenen omhoog kwamen. De eerste verloor binnen twee maanden zijn hoofd en een ander verdween volledig. Van de overige beelden werden de hoofden steviger aan de rompen vastgemaakt, maar toch brokkelden ze af. Zeker toen de paaltjes rondom werden verwijderd, want toen wisten ook uitzwenkende voertuigen ze te vinden.
In 2010 zijn er nieuwe mannetjes geplaatst met armen als bodybuilders van graniet, in helderdere kleuren en met een bankje als sokkel. Dit kunstwerk doet het ook goed als fietsenrek.

Meer informatie

Agenda

december