Public Art. Amsterdam

Schip van Slebos

Fietstunnel station Amsterdam CS

IJ-boulevard

Spanje Monument 

Twee Beelden

De 7 poorten

De Muur

ADM monument

Noordbeeld

Ontmoetingsplaats

Observatorium

De Ceuvel

Gedenkteken Atatürk

NDSM-Werf

De Appel

Brace for Impact, Node #6

Sami

Wegwerphuisje

Groot Landschap

Klimmuur

De Poort van Constant

Tuinen van West

Animaris Rhinoseros Transport

Stapeling omlaag

Tectona Grandis

De Kost en de Baat

Black Waves

De Kies

Staalmanplein

DOE IETS

Monument tegen Apartheid en Racisme

Nelson Mandela

Nationaal Monument Slavernijverleden

Portret van Jan Pieterszoon Coen, J.L. Vreugde

Hortus Botanicus

Monument for Martin Luther King

Gloei!

Voor de Bijen

Tussentijd

The Black Archives

Industrieel Monument

Corned Beef

Zonder titel, Man en Schaap

City Cells

Het Zandkasteel en de Amsterdamse Poort

Dolle Mina

Anton de Kom

Yellow Wings

De Lange Glijbaan

Zonder titel (Twee Schuine Naalden)

Mama Aisa

Sequin Monument

Monument Bijlmerramp

Tayouken Piss

Now, Speak!

Ruimtestructuur

Gedenkteken Steven van Dorpel

Graffiti Art in Heesterveld

De Waag

Licht

De Oude Kerk

Het Raam

Het Bankje

De Straatstenen

Het Stoepje

De Toeristengroep

Het Reclamebord

De Brug

Geluid

Lucht

De Oude Kerk

Waag Society

Zonder titel (Hildo)

Ode to Mingus; Spire; Menhir Tower

Opgelichte stoeptegels

Lady Solid

11 Rue Simon Crubellier

Primum movens ultimum moriens

Zonder titel

Your life is calling

Feestelijke beelden

De Wachter

White Noise

Brettensuite

Het Wiel

Betonreliëf

Under Heaven 02

WOW Amsterdam

Cascoland

Opstandingskerk

2 U’s naar buiten / 2 U’s naar binnen

Horse Chestnut

Zonder titel

Rembo

Mirage

Constructie met I-balken

Constellatie van klimtorens

Fiep van Bodegom

Roos van Rijswijk

Alma Mathijsen

Massih Hutak

Chris Keulemans

Rashid Novaire

1. Fietstunnel station Amsterdam CS

Irma Boom

Lees meer →

2. IJ-boulevard

Verschillende kunstenaars

Lees meer →

6. Spanje Monument 

Eddy Roos

Lees meer →

7. Twee Beelden

Elisabet Stienstra

Lees meer →

8. De 7 poorten

Broersen & Lukacs

Lees meer →

9. De Muur

Alfred Eikeleboom

Lees meer →

10. ADM monument

Egon Schrama

Lees meer →

11. Noordbeeld

Ellert Haitjema

Lees meer →

12. Ontmoetingsplaats

Shinkichi Tajiri

Lees meer →

13. Observatorium

Marinus Boezem

Lees meer →

14. De Ceuvel

verschillende kunstenaars

Lees meer →

15. Gedenkteken Atatürk

Onbekend

Lees meer →

16. NDSM-Werf

verschillende kunstenaars.

Lees meer →

Amsterdam-Noord en de politiek van de (on)zichtbaarheid

In Amsterdam staan meer dan vijftienhonderd kunstwerken op pleinen, parken, rotondes en straathoeken. Ze zijn zelfs te vinden aan gevels en binnen publieke gebouwen, zoals in scholen en ziekenhuizen. We zijn er doorgaans zo aan gewend om kunstwerken als onderdeel van het stadsbeeld te zien, dat ze daardoor niet meer zichtbaar zijn, ook al komen we er vaak langs. Die kunstwerken willen iets betekenen voor onze publieke ruimte, voor onze stad. De betekenis van een kunstwerk in de openbare ruimte verandert weleens in de loop van de tijd.

Een ding kunnen we in elk geval al bij voorbaat stellen over beelden in het algemeen, en dat is dat elk beeld vraagt om aandacht van het publiek, of het nu twee- of driedimensionaal is, van hout, brons of van ijzer gemaakt is. Soms roept het beeld ‘kijk!’ naar de voorbijgangers. Soms is het indringend en overweldigend, soms subtiel en bijna onhoorbaar. Maar dat verzoek is er altijd: ‘Kijk eens hiernaar.’

Het werk van een kunstenaar heeft de kracht om het onzichtbare juist zichtbaar te maken: iets wat je eerder niet zag of je nooit opviel, wordt je nu in geuren en kleuren getoond. Maar dat is slechts de helft van het verhaal. Als iemand of iets ‘kijk hiernaar’ roept, is er namelijk ook die onuitgesproken andere boodschap ‘kijk niet daarnaar’. Wanneer het gaat over kunst in de publieke ruimte, wordt deze dubbelheid geladen met het belang van de instantie die de opdracht voor het kunstwerk heeft gegeven. Het is doorgaans immers het heersende machtsorgaan dat bevoegd is de ruimte vorm te geven die we openbaar noemen.

Standbeelden in minder democratische regimes vertegenwoordigen de aanwezigheid van de macht vaak letterlijk. Toen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië in 2003 Bagdad waren binnengevallen en de macht hadden overgenomen, werd dit propagandistisch uitgebuit met een live-uitzending van Amerikaanse soldaten die een standbeeld van de Iraakse leider Saddam Hoessein omvertrokken.

Kunst, zo lijkt het, is gevrijwaard van dit machtselement waarin zichtbaarheid en onzichtbaarheid anders worden ingedeeld. Kunst is, althans in Nederland, een vrijplaats waar in principe alles mag, mits het niet al te zeer schokt of kwetst.

Juist die mantel van vrijheid en oneindige veelvormigheid maakt kunst tot een veelzijdig stuk gereedschap in de handen van hen wier taak, of broodwinning, het is om de wensen, voorkeuren en behoeftes van mensen in de toekomst te voorzien en vorm te geven.

Stadsdeel Noord en de kunst die daar te vinden is zijn exemplarisch voor de politiek van de (on)zichtbaarheid. Het stadsdeel dat gescheiden is van de rest van de stad door het IJ, en dat bekendstond om zijn scheepswerven, industrie en de arbeidersklasse die er woonde, is razendsnel aan het transformeren. Aan de oevers van het IJ zijn bruisende broedplaatsen te vinden, hippe start-ups en steeds meer woningen die alleen voor de well-to-do betaalbaar zijn. De kunstwerken die in de loop der jaren zijn geplaatst in de publieke ruimte van Amsterdam-Noord en soms haast onzichtbaar zijn geworden, markeren elk op hun eigen manier die ontwikkeling.

Fietstunnel station Amsterdam CSIJ-boulevardSpanje Monument Twee BeeldenDe 7 poortenDe MuurADM monumentNoordbeeldOntmoetingsplaatsObservatoriumDe CeuvelGedenkteken AtatürkNDSM-Werf

Agenda

december